Esperanto Self-Taught WITH PHONETIC PRONUNCIATION.

THIRD EDITION

PRINTED IN GREAT BRITAIN

London: E. MARLBOROUGH & CO., LTD., 51 Old Bailey, E.C. 4

[ALL RIGHTS RESERVED.]

PREFACE.

The object of this volume is two-fold. It supplies very full and comprehensive vocabularies of the words required by the tourist or traveller, visitor or resident abroad, health or pleasure seeker, and professional or business man, together with a large number of conversational sentences of a typical and practical character. The words and phrases are classified according to subject, and the phonetic pronunciation of every word is added in accordance with Marlborough's simple and popular system of phonetics.

With the aid of this book anyone may undertake a trip to a foreign land, even if he know nothing of the language of the country he is going to, and, if he will put himself beforehand in communication with Esperantists in the various places he intends to visit, he will find them ready to help him in many ways, and his stay abroad will thus be made much more entertaining and instructive than if he had spent his time in the conventional manner of the ordinary tourist. A further great advantage of this international language is, that it opens up to the traveller, not merely one particular country, but the whole of Europe.

The book also aims at affording a practical guide to Esperanto for the student, who will find, in the section on Grammar, all that he needs to give him full insight into and grasp of the language, enabling him with very little effort to read, write and speak correctly.

By joining an Esperanto Group the learner may have frequent opportunity of conversational practice, and he will soon find that it is by no means a difficult matter to become as fluent in the auxiliary language as in his mother-tongue.1

Esperanto is not merely a language for tourists, but already possesses a rich literature of considerable extent, the beginnings of that "Weltlitteratur" foreseen by Goethe; it has a press of its own representing every country of importance in the world, and is constantly being made use of for professional purposes by doctors, scientists, teachers, lawyers, soldiers, sailors, merchants, etc., in every quarter of the globe. It is undoubtedly destined, ere many years have passed, to become a very important factor in the progress of the world.

WILLIAM W. MANN.

London, 1908.

PRINTED AND MADE IN GREAT BRITAIN.

Letchworth: The Garden City Press Ltd.

Fifth Impression

CONTENTS.

[5]

THE ESPERANTO ALPHABET (WITH PHONETIC PRONUNCIATION).

The Esperanto Alphabet has 28 letters—23 consonants, 5 vowels:—

PRELIMINARY NOTES.

In order to make the best progress in acquiring the words and sentences in the following pages, the student is recommended to learn a few at a time by repeating them aloud with the aid of the phonetic pronunciation in the third column.

Although the system of phonetics may seem a little cumbersome, practice will soon enable the student to pronounce the words easily and naturally. The following notes will be useful:—

1. Accent.—In Esperanto, every letter, whether vowel or consonant, is sounded. The accented syllable of a word is always the last but one. Thus, nobla (noh'blah), irado (ee-rah'do), telefono (teh-leh-foh'no), internacia (in-tehr-naht-see'ah), folio (fohlee'oh).

It should be borne in mind that j and ŭ are consonants, and do not, like the vowels, of themselves constitute a syllable. Thus, tiu (tee'oo, two syllables) and tiuj (tee'ooy, also two syllables), rajdi (rah'y-dee, not rah-ĭ'dee), antaŭ (ahn'tahw, not ahn-tah'ŏŏ).

[8] 2. The vowels, a, e, i, o, u, should in Esperanto be pronounced quite purely, and entirely without any drawling after-sound. Many English speakers diphthongize a, i, o, and pronounce late as "la-it," pale as "pa-il," paper as "pa-y-per," road as "row-d," etc. This habit of drawling the vowels, when transferred to Esperanto, thus: Mi ne povas bone paroli, mee'y nay'ee poh'ŏŏ-vah(r)ss boh'ŏŏ-nehy pah(r)-roh'ŏŏ-leey, immediately reveals the nationality of the speaker.

There is also an inclination to interpose an r-sound between la ("the") and a word beginning with a vowel, thus: la(r)ebleco instead of la ebleco, la(r)internacia lingvo instead of la internacia lingvo, etc. This should be avoided.

3. Combinations of Consonants.—There are a few consonantal combinations which offer a slight difficulty to English beginners, viz., gv, kn, kv, sc. The combinations gv, kn, and kv, as in gvidi (gvee'dee), knabo (knah'bo), kvieto (kvee-eh'toh), may be practised by first placing a vowel before the g or k, and gradually suppressing it. Thus, first say la knabo (lahk-nah'bo), and gradually drop the "lah," until finally knabo can be said without difficulty.

The combination sc, as in sceno (stseh'no), may be learnt thus: Say "last sane" several times, very distinctly pronouncing the st and the s, then gradually "'st sane", and finally sceno (stseh'no) without any preceding vowel-sound. When this combination follows a vowel, as in mi scias, it should cause no difficulty, for the s is easily pronounced with the first syllable, thus: meess-tsee'ahss.

LETTER FROM DR. ZAMENHOF. (Founder of Esperanto.)

Varsovio, 14.9.08. Karaj Sinjoroj,—Kun plezuro kaj danko mi ricevis vian leteron de 10.9, kaj ankaŭ la presprovaĵon de "Esperanto Self-Taught." Ĉar Sro Mann estas tre kompetenta kaj sperta esperantisto, tial mi estas tute certa, ke la libro verkita de li estos tre bona kaj tre utila. Via, (Signed) ZAMENHOF.

[TRANSLATION.]

Warsaw, 14.9.08. Dear Sirs,—I received your letter of Sept. 10, and the proofs of "Esperanto Self-Taught," with pleasure and thanks. As Mr. Mann is a very competent and experienced Esperantist, I am quite certain that the book written by him will be very good and very useful. Yours, (Signed) ZAMENHOF.

[9]

VOCABULARIES.

1. The World & its Elements. (La Mondo kaj ĝiaj Elementoj.)

(See Notes on the Article, p. 77.)

[10]

2. Land and Water. (La Tero kaj la Akvo.)

[11]

3. Minerals & Metals. (Mineraloj kaj Metaloj.)

[12]

4. Animals, Birds & Fishes. (Bestoj, Birdoj, kaj Fiŝoj.)

(See Shopping, p. 108.)

5. Reptiles & Insects. (Rampuloj kaj Insektoj.)

[15]

6. Fruits, Trees2, Flowers & Vegetables (Fruktoj, Arboj, Floroj, kaj Legomoj.)

(For Shopping, see p. 106.)

7. Colours. (Koloroj.)

8. Times & Seasons. (La Tempoj kaj la Sezonoj.)

(For Conversations, see p. 119.)

[20]

9. Town, Country and Agriculture. (La Urbo, la Kamparo, kaj la Terkulturo).

(For Conversations, see p. 106.)

[22]

10. Mankind: Relations. (La Homaro: Parencoj).

11. The Human Body. (La Homa Korpo).

12. Physical & Mental Powers, Qualities, etc. (Korpaj kaj Mensaj Kapabloj, Ecoj, k.t.p.)

[26]

13. Health. (La Sano.)

(For Conversations see p. 105.)

14. Food & Drink. (Manĝaĵoj kaj Trinkaĵoj.)

(For Conversations see pp. 102–105.)

15. Cooking & Table Utensils. (Kuiraj kaj Manĝaj Iloj.)

(For Conversations See pp. 102–105.)

16. Dress & the Toilet. (La Vestoj kaj la Tualeto.)

(See also Washing List, following, and Conversations pp. 108–112.)

17. Washing List. (Lavlisto.)

(For Conversations see p. 111.)

[34]

18. The House and Furniture. (La Domo kaj la Meblaro.)

(For Shopping see p. 108.)

19. Travelling: By Road & Rail. (La Vojaĝado: per Vojo kaj Fervojo.)

(For Conversations, see p. 95.)

[39]

20. Travelling: by Ship. (Marveturado.)

(For Conversations see p. 97.)

21. Countries & Nations.4 (Landoj kaj Nacioj.)

22. Recreation and Amusement. (La Ludado kaj Amuzado.)

(For Conversations see p. 112.)

23. Cycling. (Ciklismo.)

(See also Motoring, following, and Conversations pp. 114 to 116.)

24. Motoring. (Aŭtomobilismo.)

(See also Cycling above, and Conversations pp. 114 to 116.)

25. Photography. (La Fotografarto.)

(For Conversations see p. 117.)

26. Religion. (Religio.)

(For Conversations, see p. 118.)

27. Professions and Trades. (Profesioj kaj Metioj)

(For Shopping, etc., see pp. 108 to 111.)

Note.—The names of workers in the various trades and professions are formed by adding the suffix -ist to the root-word. Thus: vendi, to sell—vendisto, a salesman; lampo, a lamp—lampvendisto, a lamp-seller, lampfaristo, a lamp manufacturer; maro, sea—maristo, a sailor; akrigi, to sharpen—akrigisto, a grinder, etc.

[54]

28. Legal Terms. (Leĝaj Terminoj.)

(For Conversations see p. 123.)

[56]

29. Commercial Terms. (Komercaj Terminoj.)

(For Conversations see p. 125.)

30. Post, Telegraph and Telephone. (La Poŝto, la Telegrafo, kaj la Telefono.)

(For Conversations see p. 121.)

31. Correspondence. (Korespondado.)

(For Conversations see p. 122.)

32. The Cardinal Numbers. (La Fundamentaj Numeraloj.)

(For Grammatical Notes see p. 78.)

Note.—Observe that the cardinal numbers are grouped together (without hyphens) in thousands, hundreds, tens and units. Thus, 548 is kvincent kvardek ok, not kvincent-kvardek-ok, and 17 dek sep, not dek-sep.

[63]

33. Ordinal Numerals. (La Ordaj Numeraloj.)

(For Grammatical Notes see p. 78.)

[64]

34. Collective and Fractional Numbers. (Kolektivaj kaj Nombronaj Numeraloj.)

35. Adjectives. (Adjektivoj.)

(For Grammatical Notes see p. 77.)

36. Verbs.

(For Grammatical Notes see p. 81.)

37. Adverbs, Conjunctions & Prepositions. (Adverboj, Konjunkcioj kaj Prepozicioj.)

(For Grammatical Notes see p. 77.)

[77]

ELEMENTARY GRAMMAR.

The Article.

The Definite Article the is in Esperanto represented by la. Like the article in English, la does not vary with the number or gender of the noun before which it is placed; e.g., la briko, the brick; la brikoj, the bricks; la patro, the father; la patrinoj, the mothers.

The Indefinite Article a is not expressed in Esperanto. Thus, "filo" is son or a son.

The Noun.

In Esperanto every noun in the singular ends in o. Thus: viro, a man; la libro, the book. The plural is formed from the singular by adding the termination -j. Thus: viroj, men; la libroj, the books.

In order to allow each nation to construct its sentences in the order to which it is accustomed, every noun in Esperanto has two forms or "cases," (1) the Nominative, or unchanged form, and (2) the Accusative, which is formed from the nominative by adding the termination -n. This is merely to distinguish between subject and object. The accusative form is also used to indicate motion towards, etc.

The Adjective.

All adjectives end in the nominative singular in a. They may be placed either before or after the noun. As in the case of the noun, the plural is formed by adding the termination -j, and the accusative is formed by adding -n to the nominative. The adjective agrees in number and case with the noun which it qualifies. Ex.:—

Thanks to the accusative case, one might say without loss of clearness: Bluan libron legas la viro, or la viro bluan libron legas, or bluan libron la viro legas, etc.

Degrees of Comparison.

There are three degrees of comparison, as in English:

The Positive, as bona, good; bela, beautiful; granda, big, great.

The Comparative is formed by placing pli (more) or malpli (less) before the positive, thus: bona, good—pli bona, better; bela, beautiful—malpli bela, less beautiful. The comparison may be heightened by using multe (much), thus: multe pli (or malpli) bela.

Than is translated by ol, thus: pli (or malpli) bela ol…, more (or less) beautiful than…

The Superlative degree is formed by using plej (most) with the positive; as bela, beautiful—plej bela, most beautiful.

Of with a superlative is translated by the preposition el (out of). La plej granda el ĉiuj, the greatest of all.

The more…the more, the less…the less, are translated by means of the particles ju and des. Thus: Ju pli oni studas, des pli oni lernas, the more one studies, the more one learns. Ju pli mi kun li parolas, des malpli mi lin estimas, the more I speak to him, the less I esteem him.

[78]

Cardinal Numbers.

The Cardinal Numbers may be used as nouns, by the addition of the ending -o. Thus, unuo, a unit; trio, a trio; dekduo, a dozen; dudeko, a score; cento, a hundred; milo, a thousand. Note that miliono is ALWAYS used as a noun.

When a number or any other word is used as a noun of quantity, the noun which follows it must be preceded by the quantitative preposition da:—Dekduo da ovoj, a dozen eggs; milo da soldatoj, a thousand soldiers (one might of course also say dek du ovoj, mil soldatoj); du metroj da drapo, two metres of cloth; tri funtoj da sukero, three pounds of sugar.

Ordinal Numbers.

The Ordinal Numbers are formed by adding the adjectival ending -a to the Cardinals. In Compound Ordinal Numbers, the groups of hundreds, tens, units, etc., are joined by hyphens, and the ending -a is added to the unit numeral. Thus: unu, one—unua, first; tria, third; dek-unua, eleventh; tridek-sepa, thirty-seventh; kvarcent-sesdek-dua, 462nd, and so on. Written in figures these would be 1a, 3a, 11a, 37a, 462a. The Ordinals are of course inflected like adjectives. (See page 77.)

Fractions

Fractionals are formed by adding the suffix -on (plus the endings o, a, or e as required) to the Cardinal Numbers. Thus: unu duono, one-half; tri kvaronoj, three-quarters; dek sep dek-naŭonoj, 17/19; dudek tri kvarmil-kvincent-tridek-naŭonoj, 23/4539. Duone vera (or duonvera), half-true. Tri-kvaronoj da funto (or trikvaronfuntoj), ¾ lb. Duono da funto (or duonfunto), ½ lb.

Multiples, Collectives, and Distributives.

Multiple Numbers are formed from the Cardinals by adding the suffix -obl, with the requisite grammatical ending o, a, or e. Thus: duobla, double; duoblo, a double; duoble, doubly; tridekoble, thirty-fold; sesoble naŭ estas (or faras) kvindek kvar, six nines are fifty-four; duoble du estas kvar, twice two are four.

Collective Numerals are formed by the addition of the suffix -op (plus the grammatical termination required). Thus: duope, two at a time, two together; naŭope, nine at a time; ili venadis dekope, they came in tens; dumilopa taĉmento, a detachment two thousand strong.

Distributives are shown by the preposition po, meaning at the rate of. Thus: li aĉetis por ĉiu infano po ses pomoj, he bought six apples for each child; li ricevas po dek ŝilingoj por ĉiu tago, he gets ten shillings a day; la vagonaro veturas po sesdek mejloj en ĉiu horo (or ĉiuhore), the train travels at (the rate of) sixty miles an hour, etc.

The Pronoun.

The Personal Pronouns are, in the nominative: Mi, I; vi, you (sing. and pl.); ni, we; li, he; ŝi, she; ĝi, it; ili, they.

The archaic English thou may be translated by ci.

[79] The Accusative case of the personal pronouns is formed like that of nouns and adjectives, by adding -n. Thus: Min, me; vin, you; nin, us; lin, him; ŝin, her; ĝin, it; ilin, them.

The Reflexive Pronoun of the 3rd person is si (accusative sin), standing for himself, herself, itself, one's-self, or themselves, as the case may be. There is no special reflexive form for the pronouns of the 1st and 2nd person, I, we, and you.

The Indefinite Personal Pronoun is oni (= the French on)—one, people, they, you. Ex.: Li amas sin, he loves himself; ŝi amas sin, she loves herself; ĝi montras sin, it shows itself; ili diras al si, they say to themselves; oni vidas sin, one sees one's-self; mi lavas min, I wash myself; vi laŭdas vin, you praise yourself.

Possessive Adjectives or Pronouns.

By adding the adjectival ending -a to the personal pronouns, the Possessive Adjectives and Pronouns are obtained. Thus: Mia, my, mine; cia, thy, thine; via, your, yours; nia, our, ours; lia, his; ŝia, her, hers; ĝia, its; sia (reflexive), his, her(s), its, their(s), one's.

Note the following use of sia. In English the sentence, "He saw his friend with his brother," is not clear. Does it mean that he saw his friend (1) with his friend's brother, or (2) with his own brother? In Esperanto, the use of sia makes the meaning quite clear; (1) would be: Li vidis sian amikon kun LIA frato, and (2) would be: Li vidis sian amikon kun SIA frato.

The word mem, meaning -self or -selves, may be added to a personal pronoun to give emphasis. Thus: Konu vin mem, know thyself; li iris mem, he went himself; li mem, himself; li parolis al si mem, he spoke to himself.

Like other adjectives, possessives agree in case and number with the noun to which they refer. Ex.:

Demonstrative Adjective or Pronoun.

The Demonstrative Adjective and Pronoun "that" is rendered in Esperanto by the word tiu (acc. tiun); plural tiuj (acc. tiujn), those. The addition (either before or after) of the particle ĉi to the singular and plural respectively, gives this and these. Ex.:

Interrogative Pronouns.

Kiu?—who, which? Plural, kiuj? Kio?—what? Kies?—whose? Al kiu?—to whom? Kiun?—whom? (acc.), kiujn? (acc. plu.). [80] Ex.:

Kiu is also used with Adjectival meaning. Thus: Kiu libro estas via?—which book is yours? Kiun libron vi preferas?—which book do you prefer? Kiuj domoj apartenas al vi?—which houses belong to you? Kiujn stratojn vi konas?—which streets do you know? Kio estas tio?—what is that? Kion li volas?—what does he want?

The English -ever is translated by ajn. For example: Kiu ajn li estas, ne parolu al li, whoever he be, do not speak to him. Kies ajn, whosesoever. Kiu(j)n ajn, whomever.

Relative Pronouns.

The Relative Pronouns are identical with the Interrogative: Kiu(j), who, that, which, kiu(j)n, whom, that, which. Ex.:

Indefinite Pronouns.

Note.—Iu, ĉiu, and neniu are also used with nouns. Thus: Kiun libron vi deziras? Which book do you desire? Iun ajn libron. Any book. Iu homo, any man, some man or other. Ĉiu bona patro amas siajn infanojn, every good father loves his children. Ĉiuj liaj amikoj (or ĉiu lia amiko), all his friends, every friend of his. Mi renkontis neniun amikon, I met no friend.

Other Pronominal Words and Expressions are:

multaj(n), many; multo(n), much; malmultaj(n), malmulte da…, a few. Ex.: malmultaj personoj, few persons; malmulte da scio, little knowledge.

kelkajn, some, several; kelke da…, some. Ex.: kelkaj personoj, some persons, several persons; kelke da libroj, some (quantity of) books.

alia(n), another, other; aliaj(n), others. Ex.: ili parolis unu al alia, they spoke to one another; ni parolis unu al la alia, we spoke to each other; unu aŭ la alia taŭgos, either (one or the other) will do; nek unu nek la alia konvenas, neither (one nor the other) is suitable.

ambaŭ (invariable), both. Ex.: ambaŭ venis, both came; mi konas ambaŭ fratojn, I know both brothers; mi vidis ilin ambaŭ, I saw both of them; mi ŝatas ambaŭ, I like both.

[81]

The Verb.

Tenses.

The Verb in Esperanto has three main Tenses—the Present, Past, and Future. These are denoted by means of the verbal endings -as, -is, and -os. Thus, from the root vid, see, are formed:

Moods.

Every Esperanto verb has three Moods—the Conditional, the Imperative, and the Infinitive, which are formed respectively by means of the endings -us, -u, and -i. Thus:

The Conditional Mood is used to express supposition; the three Tenses, on the other hand, are used to express facts or actual happenings. (For examples, see "Conjunctions," page 83.)

The Imperative Mood is used to express an order, desire, wish, will, etc. (See page 84.) Used with the personal pronouns of the 1st and 2nd persons, this mood corresponds to the English let, used as an expression of a wish. Thus: mi pensu, let me think; li venu morgaŭ, let him come to-morrow; ili parolu, let them speak.

Note that let sometimes means to allow, to give leave, in which case the verb lasi is used. Thus: let (allow) him come, lasu lin veni; leave it there, lasu ĝin tie.

The Imperative may be used interrogatively to translate the English shall, with an idea of wish or desire. Thus:

What will he do? would of course be simply Kion li faros?—for there is here no question of desire or wish, but merely a question of future action.

The Infinitive Mood is used to express the mere idea of the verb, without any limit of person or number, and corresponds to the English to before the verb. Thus: kuri, to run; paroli, to speak.